Judder to problem z płynnością ruchu w telewizorze, który sprawia, że poruszające się obiekty lub ruchy kamery wyglądają nierówno, skokowo lub lekko rwą się zamiast wyglądać płynnie. Jest szczególnie widoczny podczas powolnych ruchów kamery, na przykład gdy kamera przesuwa się równomiernie nad krajobrazem lub śledzi osobę albo obiekt.
Judder występuje zazwyczaj wtedy, gdy liczba klatek filmu nie odpowiada częstotliwości odświeżania telewizora. Większość filmów jest na przykład nagrywana z prędkością 24 klatek na sekundę (24 fps), podczas gdy telewizory zazwyczaj pracują z częstotliwością 60 Hz lub wyższą. Ponieważ te wartości nie dzielą się przez siebie równomiernie, telewizor musi wyświetlać niektóre klatki nieco dłużej niż inne. Powoduje to nierówny sposób wyświetlania ruchu, przez co obraz wydaje się poruszać małymi skokami zamiast płynnie.
Co to jest judder w telewizorze?
Przyjrzyjmy się bliżej temu, czym jest judder i co go powoduje. Judder to problem z ruchem, który sprawia, że poruszające się obiekty lub ruchy kamery wyglądają nierówno, skokowo lub lekko rwą się zamiast wyglądać płynnie. Jest szczególnie widoczny podczas powolnych ruchów kamery oraz w scenach filmowych z jednostajnym ruchem.
Judder występuje najczęściej wtedy, gdy liczba klatek materiału nie odpowiada częstotliwości odświeżania telewizora. Większość filmów jest na przykład nagrywana z prędkością 24 klatek na sekundę (24 fps), podczas gdy wiele telewizorów wykorzystuje częstotliwość odświeżania 60 Hz. Ponieważ 60 nie dzieli się równomiernie przez 24, telewizor nie może wyświetlać każdej klatki filmu dokładnie przez taki sam czas.
Aby rozwiązać ten problem, telewizory często wykorzystują technikę o nazwie 3:2 pulldown. Telewizor wyświetla niektóre klatki trzy razy, a inne dwa razy, aby przekształcić film 24 fps w sygnał 60 Hz. Powoduje to powstanie nierównego wzorca wyświetlania klatek, w którym niektóre klatki pozostają na ekranie nieco dłużej niż inne.
Różnica jest bardzo mała i zazwyczaj niewidoczna w większości scen. Jednak podczas powolnych ruchów kamery lub gdy obiekty poruszają się równomiernie po ekranie, nierównomierny czas wyświetlania klatek może stać się zauważalny. Rezultatem jest charakterystyczne zacinanie lub lekkie szarpanie obrazu, znane jako judder.
Jak pozbyć się judder?
Producenci telewizorów stosują różne technologie mające na celu zmniejszenie lub wyeliminowanie judder. Jednym z najprostszych i najbardziej skutecznych rozwiązań jest odtwarzanie 24p, które pozwala kompatybilnym telewizorom wyświetlać materiały filmowe z oryginalną częstotliwością 24 klatek na sekundę, bez konwertowania ich do 60 Hz lub 120 Hz. Mówiąc prościej, telewizor oraz jego płyta T-CON są zaprojektowane tak, aby obsługiwać bezpośrednie wyświetlanie 24 klatek na sekundę, zachowując oryginalny czas wyświetlania klatek filmu.
Wiele nowoczesnych telewizorów obsługuje również interpolację ruchu. W takim przypadku telewizor analizuje kolejne klatki i generuje dodatkowe klatki pośrednie, aby ruch wyglądał płynniej. W zależności od producenta funkcja ta może nazywać się Motion Smoothing, TruMotion, MotionFlow, Auto Motion Plus lub podobnie. Przetwarzanie odbywa się za pomocą procesora obrazu telewizora i ma na celu kompensowanie nierówności ruchu oraz poprawę jego płynności.
Interpolacja ruchu ma jednak swoje wady. Może powodować dobrze znany „efekt opery mydlanej”, przez który filmy wyglądają nienaturalnie płynnie i inaczej niż w oryginalnym zamyśle twórców. W niektórych sytuacjach może również powodować artefakty obrazu wokół poruszających się obiektów.
Z tego powodu wielu widzów woli wyłączyć interpolację ruchu lub ograniczyć ją do minimum podczas oglądania filmów i zamiast tego korzystać z natywnej obsługi 24p przez telewizor. Pozwala to zachować oryginalny filmowy charakter obrazu i uniknąć niepotrzebnego przetwarzania.
Warto również zauważyć, że judder stał się znacznie mniej widoczny w nowoczesnych telewizorach. Postęp w zakresie algorytmów przetwarzania obrazu oraz zastosowanie wydajniejszych procesorów znacznie poprawiły sposób, w jaki telewizory radzą sobie z konwersją częstotliwości klatek i ruchem. Chociaż judder był bardziej zauważalnym problemem w starszych telewizorach, współczesne modele zazwyczaj radzą sobie z nim bardzo dobrze. Obecnie wyraźny judder częściej można spotkać w budżetowych telewizorach ze słabszymi lub przestarzałymi procesorami obrazu.
