Firma Intel przez lata stosowała w swoich procesorach wiele różnych zintegrowanych układów graficznych. Nazwy tych rozwiązań graficznych stopniowo ewoluowały od Intel GMA i Intel HD Graphics przez Intel Iris, UHD Graphics i Iris Xe do nowszej grafiki Intel Arc. Niektóre rodziny układów graficznych były również dostępne w kilku wersjach i stosowane w różnych generacjach procesorów.
Zintegrowana grafika znajduje się praktycznie we wszystkich procesorach do laptopów oraz w niektórych procesorach do komputerów stacjonarnych, dzięki czemu nie jest potrzebna oddzielna karta graficzna. Intel produkuje jednak również procesory bez zintegrowanej grafiki, przeznaczone do współpracy z oddzielną kartą graficzną.
Poniższa tabela przedstawia chronologiczny przegląd najważniejszych zintegrowanych układów graficznych stosowanych w procesorach Intel wraz z ich przybliżonymi datami premiery. Ułatwia to prześledzenie rozwoju zintegrowanej grafiki Intel od pierwszych rozwiązań GMA do współczesnych architektur graficznych.
| Okres | Intel Graphics |
|---|---|
| 2006–2009 | Intel GMA 3000 / GMA X3000 / GMA X3100 |
| 2010–2011 | Intel HD Graphics |
| 2011–2012 | Intel HD Graphics 2000 / 3000 |
| 2012–2013 | Intel HD Graphics 2500 / 4000 |
| 2013–2014 | Intel HD Graphics 4200 / 4400 / 4600 / 5000 / 5100 / 5200 |
| 2014–2015 | Intel HD Graphics 5300 / 5500 / 6000 / Iris 5500 / Iris 6100 |
| 2015–2016 | Intel HD Graphics 510 / 515 / 520 / 530 / Iris 540 / 550 / 580 |
| 2016–2017 | Intel HD Graphics 610 / 615 / 620 / 630 / Iris Plus 640 / 650 / 655 |
| 2017–2018 | Intel UHD Graphics 600 / 605 / 610 / 620 / 630 |
| 2018–2020 | Intel UHD Graphics 610 / 615 / 620 / 630 / Iris Plus 645 / 655 |
| 2020–2021 | Intel UHD Graphics / Iris Xe Graphics |
| 2021–2023 | Intel UHD Graphics 730 / 750 / 770 / Iris Xe Graphics |
| 2023–2026 | Intel UHD Graphics / zintegrowana Intel Arc Graphics |
Intel GMA
Intel GMA (Graphics Media Accelerator) to wczesna rodzina zintegrowanych układów graficznych firmy Intel, stosowana przed wprowadzeniem Intel HD Graphics. W pierwszych generacjach procesor graficzny (GPU) był częścią chipsetu, a nie procesora. Innymi słowy, w jednym pakiecie znajdowały się dwa oddzielne procesory: CPU i GPU. Do znanych modeli należą GMA 950, GMA 3000, GMA X3000 i GMA X3100.
Pierwsze rozwiązania GMA były przeznaczone przede wszystkim do obsługi obrazu, grafiki pulpitu, odtwarzania wideo i podstawowej akceleracji 3D. GMA X3000 wprowadziła bardziej programowalną architekturę z ujednoliconymi zasobami wykonawczymi.
Zintegrowana grafika miała znacznie niższą wydajność niż oddzielne karty graficzne i stanowiła niedrogą alternatywę do podstawowych zastosowań graficznych.
Intel HD Graphics
System Intel HD Graphics zadebiutował wraz z pierwszą generacją procesorów Intel Core. W pierwszych procesorach z serii Westmere CPU i GPU były oddzielnymi układami umieszczonymi w jednym pakiecie. W architekturze Sandy Bridge Intel zintegrował CPU i GPU w jednym układzie. Architektura Sandy Bridge wprowadziła również technologię Intel Quick Sync Video, która zapewnia sprzętową akcelerację kodowania i transkodowania wideo.
Intel HD Graphics 2000 i 3000
Układy graficzne HD Graphics 2000 i HD Graphics 3000 zostały wprowadzone w 2011 roku wraz z procesorami Intel Core drugiej generacji opartymi na architekturze Sandy Bridge.
HD Graphics 2000 miała 6 jednostek wykonawczych (EU), podczas gdy HD Graphics 3000 miała 12 EU, dzięki czemu HD Graphics 3000 była wydajniejszą wersją. Oba procesory graficzne korzystały ze współdzielonej pamięci systemowej DDR3 zamiast dedykowanej pamięci graficznej.
Sandy Bridge była również generacją, w której Intel zintegrował CPU i GPU na jednym fizycznym układzie. Kolejną ważną innowacją była technologia Quick Sync Video, która zapewniała dedykowany sprzęt do kodowania i transkodowania wideo. Funkcja ta stała się później standardem.
Intel HD Graphics 2500 i 4000
Układy graficzne HD Graphics 2500 i HD Graphics 4000 zostały wprowadzone w 2012 roku wraz z procesorami Intel Core trzeciej generacji opartymi na architekturze Ivy Bridge.
Architektura Ivy Bridge wprowadziła również w tych procesorach proces produkcyjny 22 nm. Zintegrowana grafika otrzymała obsługę DirectX 11 oraz ulepszenia w zakresie sprzętowego dekodowania wideo, przetwarzania wideo i obsługi wielu wyświetlaczy.
Intel HD Graphics 4200, 4400, 4600, 5000, 5100 i 5200
Te procesory graficzne zostały wprowadzone w 2013 roku wraz z procesorami Intel Core czwartej generacji opartymi na architekturze Haswell.
Intel znacznie zwiększył liczbę jednostek wykonawczych. Modele HD Graphics 4200, 4400 i 4600 miały po 20 EU, natomiast wydajniejsze modele HD Graphics 5000, 5100 i 5200 osiągały 40 EU.
Seria HD Graphics 5000 była stosowana przede wszystkim w procesorach mobilnych. Wydajniejszy model Iris Pro Graphics 5200 poszedł jeszcze dalej, dodając 128 MB pamięci eDRAM, która działała jako szybka pamięć podręczna i zmniejszała ograniczenia wydajności wynikające z przepustowości pamięci systemowej.
Architektura Haswell dodała również obsługę DirectX 11.1 oraz ulepszyła sprzęt do przetwarzania multimediów.
Intel HD Graphics 5300, 5500 i 6000
Układy graficzne HD Graphics 5300, 5500 i 6000 należały do generacji Broadwell, wprowadzonej w latach 2014–2015. Broadwell była pierwszą generacją procesorów Intel Core przeznaczoną na rynek masowy, produkowaną w procesie technologicznym 14 nm.
HD Graphics 5500 miała 24 jednostki wykonawcze (EU), podczas gdy HD Graphics 6000 miała ich 48. Model 6000 miał więc dwa razy więcej jednostek wykonawczych niż model 5500.
Intel poprawił również energooszczędność i możliwości przetwarzania multimediów. Zmiany te były szczególnie istotne w laptopach, gdzie zintegrowana grafika musiała zapewniać wyższą wydajność bez znacznego zwiększenia zużycia energii. Intel nadal stosował pamięć eDRAM w niektórych wydajniejszych mobilnych konfiguracjach graficznych.
Intel Iris i Iris Pro
Iris była rodziną zintegrowanych układów graficznych Intel oferujących wyższą wydajność. Była stosowana w wybranych procesorach mobilnych generacji Broadwell i Skylake.
Architektura Skylake obejmowała układy graficzne takie jak Iris 540, Iris 550 i Iris Pro 580. Iris Pro 580 miała 72 jednostki wykonawcze (EU) oraz 128 MB pamięci eDRAM, co zapewniało jej znacznie więcej zasobów do wykonywania operacji niż standardowe rozwiązania HD Graphics z tego samego okresu. Można powiedzieć, że te procesory graficzne zaczęły zbliżać się wydajnością do oddzielnych kart graficznych ze średniej półki.
Intel HD Graphics 510, 515, 520 i 530
Układy graficzne HD Graphics 510, 515, 520 i 530 zostały wprowadzone wraz z procesorami Skylake w 2015 roku. Intel zmienił sposób nazewnictwa, zastępując wcześniejsze oznaczenia serii 4000 i 5000 oznaczeniami z serii 500.
HD Graphics 510 miała 12 EU, podczas gdy HD Graphics 515, 520 i 530 miały po 24 EU. HD Graphics 520 była szeroko stosowana w procesorach mobilnych, a HD Graphics 530 w wydajniejszych procesorach Core do komputerów stacjonarnych.
Architektura Skylake wprowadziła obsługę DirectX 12 i OpenCL 2.0, a także ulepszenia w zakresie przetwarzania multimediów i obsługi wyświetlaczy o wysokiej rozdzielczości.
Intel HD Graphics 610, 615, 620 i 630
Układy graficzne HD Graphics 610, 615, 620 i 630 zostały wprowadzone wraz z procesorami Kaby Lake w latach 2016–2017. HD Graphics 610 miała 12 EU, natomiast HD Graphics 615, 620 i 630 miały po 24 EU. Pod względem liczby jednostek wykonawczych większość modeli pozostała więc podobna do swoich odpowiedników opartych na Skylake.
Bardziej znaczące zmiany wprowadzono w silniku multimedialnym. Kaby Lake oferowała znacznie lepszą sprzętową akcelerację formatów HEVC/H.265 i VP9, w tym materiałów 10-bitowych. Dzięki temu platforma znacznie lepiej nadawała się do sprzętowo akcelerowanego odtwarzania wideo 4K, jednocześnie zmniejszając obciążenie procesora.
Intel UHD Graphics
Intel zaczął używać nazwy „UHD Graphics” w kilku generacjach i segmentach produktów. Wśród modeli znalazły się UHD Graphics 600, 605, 610, 620 i 630.
Na przykład UHD Graphics 630 była stosowana w procesorach Coffee Lake i miała 24 EU. Sama nazwa „UHD” nie określała więc konkretnego poziomu wydajności. UHD Graphics 630 i późniejsza UHD Graphics 770 należą do różnych generacji i mają różne architektury oraz możliwości.
Późniejsze procesory do komputerów stacjonarnych wyposażono w UHD Graphics 730 i UHD Graphics 770. UHD Graphics 770, stosowana w Alder Lake, zwiększyła liczbę jednostek wykonawczych do 32 EU w porównaniu z 24 EU w UHD Graphics 630. Intel nadal ulepszał również silnik multimedialny, obsługę wideo 4K oraz dekodowanie HEVC i VP9, a w późniejszych generacjach dodał sprzętową obsługę AV1.
Intel Iris Xe Graphics
Iris Xe Graphics pojawiła się wraz z mobilnymi procesorami Tiger Lake w 2020 roku. Stanowiła znaczącą zmianę architektoniczną, ponieważ była oparta na nowej architekturze graficznej Xe LP, a nie na starszej architekturze HD i UHD Graphics.
Mobilne konfiguracje Iris Xe osiągały 96 jednostek wykonawczych, co stanowiło znaczny wzrost w porównaniu z 24 EU stosowanymi w wielu wcześniejszych rozwiązaniach UHD Graphics. Xe LP wprowadziła również bardziej zaawansowany silnik multimedialny ze sprzętowym dekodowaniem AV1, obsługę DirectX 12 oraz ulepszone możliwości obsługi wielu wyświetlaczy.
Rzeczywista wydajność Iris Xe w dużym stopniu zależy od konfiguracji pamięci. Ponieważ GPU korzysta z pamięci systemowej zamiast dedykowanej pamięci VRAM, szybsza pamięć, taka jak LPDDR4x lub LPDDR5, może mieć znaczący wpływ na wydajność grafiki.
Intel Arc Graphics
Intel Arc reprezentuje kolejną generację. Architektura Xe HPG była początkowo stosowana w oddzielnych kartach graficznych Intel Arc, a później wpłynęła na rozwój zintegrowanej grafiki Arc w wybranych procesorach Core Ultra.
W porównaniu z Iris Xe rozwiązania graficzne klasy Arc zawierają wyspecjalizowane procesory XMX przeznaczone do zadań związanych ze sztuczną inteligencją oraz jednostki ray tracingu do sprzętowej akceleracji ray tracingu.
W procesorach Core Ultra zintegrowana grafika Arc nie jest po prostu wersją UHD Graphics lub Iris Xe z wyższą częstotliwością taktowania. Wykorzystuje nową architekturę Xe z bardziej zaawansowanymi możliwościami graficznymi, multimedialnymi i AI.
